10.4.2016

Ραγάδα δακτυλίου (πρωκτού)

από τον Spiros Andrikopoulos

Ραγάδα δακτυλίου

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΡΑΓΑΔΑ

Πρόκειται για σχίσιμο στο εσωτερικό τοίχωμα του πρωκτού, το οποίο συνήθως εκτείνεται σε βάθος ως τον έσω σφιγκτήρα του πρωκτού (τον κυκλικό μυ που περιβάλλει και συσφίγγει τον πρωκτό). Η ραγάδα χαρακτηρίζεται ως οξεία, όταν το σχίσιμο είναι πρόσφατο (μέχρι 6 εβδομάδες) ή χρόνια, όταν υπάρχει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα (κατά την κλινική εξέταση ο γιατρός έχει και άλλα κριτήρια εκτός από τον χρόνο εμφάνισης).

Πρόκειται για το κλασικό παράδειγμα πάθησης που σχετίζεται άμεσα με τον τρόπο ζωής, τη διατροφή και το άγχος της καθημερινότητας.

 

ΠΟΣΟ ΣΥΧΝΗ ΕΙΝΑΙ

Υπάρχουν μελέτες που αναφέρουν ότι 1 στα 5 άτομα θα αναπτύξουν ραγάδα κάποια στιγμή στη ζωή τους. Γενικά πάντως η συχνότητά της μπορεί να είναι ακόμα υψηλότερη καθώς οι περισσότεροι ασθενείς δεν αναφέρουν τα συμπτώματά τους και δεν μιλούν γι’ αυτά.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Καθώς η ραγάδα δημιουργείται, τα πρώτα συμπτώματα είναι απώλεια ζωηρού κόκκινου αίματος κατά την κένωση, συνοδευόμενη από έντονο πόνο (σαν σχίσιμο), κάψιμο, τσούξιμο ή φαγούρα και ερεθισμό του δέρματος γύρω από τον πρωκτό. Η αιμορραγία είναι συνήθως ήπια και περιορισμένη στο χαρτί τουαλέτας ή την επιφάνεια των κοπράνων. Ωστόσο, το αίμα μπορεί να χρωματίσει την λεκάνη της τουαλέτας, δίνοντας την εντύπωση βαριάς αιμορραγίας. Τα συμπτώματα αυτά συνήθως επαναλαμβάνονται κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά από κάθε κένωση, αν και όσο η ραγάδα χρονίζει, η αιμορραγία τείνει να εξαφανίζεται. Ο πόνος και το τσούξιμο μπορούν να διαρκέσουν αρκετές ώρες μετά την κένωση και να είναι πολύ ενοχλητικά.

ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Οι ραγάδες προκαλούνται συνήθως από τραυματισμό στο πρωκτικό κανάλι λόγω διάτασης κατά τη διέλευση σκληρών κοπράνων (σε ασθενείς με δυσκοιλιότητα) ή εκρηκτικών διαρροϊκών κενώσεων. Ραγάδες μπορούν να εμφανιστούν και σε ασθενείς με φλεγμονώδεις παθήσεις (π.χ νόσος Crohn).

Εκτός από τη δυσκοιλιότητα και τα σκληρά κόπρανα που κλασικά θεωρούνται οι βασικές αιτίες των ραγάδων, έχει βρεθεί ότι σημαντικό ρόλο παίζει και η αύξηση του τόνου του έσω σφιγκτήρα του πρωκτού. Ο έσω σφιγκτήρας είναι ένας κυκλικός μυς που περιβάλει τη έξοδο του πρωκτού και βοηθά στη σύγκλισή του και στην εγκράτεια. Η λειτουργία του έσω σφιγκτήρα δεν υπόκειται στη βούλησή μας και παραμένει σε σύσπαση χωρίς να το θέλουμε. Τα άτομα που για κάποιους λόγους έχουν αυξημένο τόνο του έσω σφιγκτήρα, είναι πιο επιρρεπή στη δημιουργία ραγάδων και αφού αναπτύξουν ραγάδα, ο ερεθισμός της περιοχής προκαλεί ακόμα μεγαλύτερη σύσπαση και υπερτονία του σφιγκτήρα οδηγώντας έτσι σε ένα φαύλο κύκλο ανατροφοδότησης της ραγάδας που καθιστά την επούλωσή της πολύ δύσκολη. Καταστάσεις που τροφοδοτούν την υπερτονία του σφιγκτήρα είναι το άγχος, η δυσκοιλιότητα, η καθιστική ζωή, η κακή διατροφή και η έλλειψη άσκησης.

ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η διάγνωση γίνεται στο εξειδικευμένο Κολοπρωκτολογικό ιατρείο και βασίζεται στο ιστορικό εμφάνισης και στα συμπτώματα του ασθενούς. Κατά την αρχική επίσκεψη συνήθως δεν πραγματοποιείται πλήρης δακτυλική κλινική εξέταση και ενδοσκόπηση του ορθού καθώς αυτές είναι αρκετά επώδυνες. Αρχικά ο γιατρός θα παρατηρήσει την περιοχή ανοίγοντας απαλά τους γλουτούς και αυτό συνήθως αρκεί για να θέσει τη διάγνωση.
Αφού λάβετε οδηγίες και ακολουθήσετε την προτεινόμενη αγωγή θα σας ζητηθεί να επανέλθετε, μόλις η ραγάδα επουλωθεί, για να ολοκληρωθεί ο έλεγχος από το γιατρό, όταν θα αισθάνεστε πιο άνετα και τα συμπτώματα θα έχουν υποχωρήσει.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Οι στόχοι της θεραπείας για τις ραγάδες του πρωκτού είναι οι εξής:

  1. Η θεραπεία της δυσκοιλιότητας
  2. Η ανακούφιση από τον πόνο
  3. Η θεραπεία της υπερτονίας του έσω σφιγκτήρα
  4. Η τελική επούλωση της ραγάδας

Η συνήθης αρχική θεραπεία είναι συντηρητική με φαρμακευτικά σκευάσματα και συμπληρωματικά μέτρα για τη δυσκοιλιότητα και τον πόνο και περιλαμβάνει:

  1. Δίαιτα με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και αύξηση της κατανάλωσης νερού.
  2. Μαλακτικά των κοπράνων και υπακτικά.
  3. Τοπικές αλοιφές και θερμά υδρόλουτρα που αποσκοπούν στην χαλάρωση του σπασμού του έσω σφιγκτήρα, καθώς και τοπικά αναλγητικά.
  4. Γενικότερες συμβουλές που βοηθούν στην ταχύτερη επούλωση της ραγάδας, αλλά και στη μακροπρόθεσμη υγεία της περιοχής (π.χ. άσκηση, απώλεια βάρους, διατροφή).

Τα μέτρα αυτά είναι επιτυχή στο 60-90% των ασθενών. Ωστόσο, σε ορισμένους ασθενείς υπάρχουν υποτροπές της ραγάδας. Οι ασθενείς αυτοί μπορεί να χρειαστούν χειρουργική επέμβαση, η οποία είναι επιτυχής σε πάνω από 95% των περιπτώσεων.

Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ

είναι από τους καλύτερους τρόπους για να επιτύχουμε μαλακές και σχηματισμένες κενώσεις κάτι που θα βοηθήσει στην επούλωση της ραγάδας. Η συνιστώμενη ποσότητα φυτικών ινών είναι 20 έως 35g/ημέρα. Ο καλύτερος και πλέον φυσικός τρόπος πρόσληψης είναι η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών. Για όσους δεν μπορούν να καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες φρούτων και λαχανικών υπάρχουν στο εμπόριο σκευάσματα συμπυκνωμένων φυτικών ινών. Οι φυτικές ίνες για να έχουν την υπακτική τους δράση θα πρέπει να λαμβάνονται με μεγάλες ποσότητες νερού (2-3 λίτρα/ημέρα) και είναι εντελώς ασφαλείς ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν εφ’ όρου ζωής.
Η λήψη επαρκών ποσοτήτων φυτικών ινών και νερού είναι ο καλύτερος τρόπος για να βελτιώσετε την υγεία του εντέρου σας εφ’ όρου ζωής.

ΚΑΘΑΡΤΙΚΑ

Υπάρχει ποικιλία φαρμακευτικών και φυσικών προϊόντων στο εμπόριο για την αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας. Σε αντίθεση με ότι πιστεύεται, η χρήση υπακτικών για ορισμένο χρονικό διάστημα δεν δημιουργεί προβλήματα εθισμού του εντέρου και βοηθά ιδιαιτέρως τους δυσκοίλιους ασθενείς μέχρι να επουλωθεί η ραγάδα τους.

ΤΑ ΘΕΡΜΑ ΥΔΡΟΛΟΥΤΡΑ

συστήνονται σε καθημερινή βάση (10-15 λεπτά, δύο εως τρείς φορές την ημέρα) κατά τη συντηρητική θεραπεία της ραγάδας. Ο ευκολότερος τρόπος είναι η βύθιση σε μπανιέρα με χλιαρό νερό, το οποίο βοηθά στη χαλάρωση του σφιγκτήρα, την αύξηση της αιματικής ροής στην προσβεβλημένη περιοχή και εν τέλει στην επούλωση της ραγάδας.

ΤΟΠΙΚΕΣ ΑΛΟΙΦΕΣ

νιτρογλυκερίνης, νιφεδιπίνης ή διλτιαζέμης χρησιμοποιούνται ως βασικές θεραπείες φαρμακευτικής χάλασης του έσω σφιγκτήρα. Η «φαρμακευτική σφιγκτηροτομή» όπως λέγεται, θεωρείται ο ακρογωνιαίος λίθος της συντηρητικής θεραπείας. Η επιτυχία της θεραπείας συνήθως καθορίζεται από τη συμμόρφωση των ασθενών στη χρήση αυτών των τοπικών σκευασμάτων.

Η χρήση των αλοιφών αυτών έχει συχνά κάποιες ενοχλητικές παρενέργειες, όπως οι πονοκέφαλοι, το αίσθημα καψίματος, η υπόταση και η ζαλάδα. Οι πονοκέφαλοι είναι συνήθως ήπιοι και υποχωρούν μετά τη δεύτερη εβδομάδα χρήσης της αλοιφής.

Για τους λόγους αυτούς, ο εξειδικευμένος γιατρός θα σας υποδείξει πώς να εφαρμόζετε αυτά τα σκευάσματα και τι μέτρα να λαμβάνετε για την ελάττωση των ανεπιθύμητων ενεργειών των φαρμάκων.

ΤΟ BOTOX

είναι μία άλλη μέθοδος «φαρμακευτικής σφιγκτηροτομής». Η τοξίνη του μικροβίου της αλλαντίασης προκαλεί χάλαση του έσω σφιγκτήρα όταν χορηγείται με ένεση, τοπικά πάνω στον μυ. Το botox προκαλεί παροδική παράλυση του μυός, η οποία είναι πλήρως αναστρέψιμη μετά από 2-3 μήνες, χρόνος ικανός για την επούλωση της ραγάδας.

Και το Botox έχει κάποιες ανεπιθύμητες ενέργειες με κύρια την εμφάνιση παροδικής ακράτειας στο 6-7% των ασθενών, η οποία είναι πλήρως αναστρέψιμη. Συνήθως χρησιμοποιείται όταν αποτύχει η θεραπεία με αλοιφές.

Περισσότερες πληροφορίες για την εφαρμογή του, τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά του θα μπορέσετε να συζητήσετε με τον εξειδικευμένο γιατρό του πρωκτολογικού ιατρείου.

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

της ραγάδας έχει ένδειξη όταν αποτύχουν όλα τα παραπάνω συντηρητικά μέσα και αφού πρώτα έχουν δοκιμαστεί για αρκετό χρονικό διάστημα (1-3 μήνες).

Η επέμβαση εκλογής στις μέρες μας είναι η πλαγία έσω σφιγκτηροτομή, η οποία πραγματοποιείται στο χειρουργείο, υπό γενική αναισθησία.

Ο ασθενής μπορεί να πάρει εξιτήριο την ίδια μέρα και ο μετεγχειρητικός πόνος είναι ελάχιστος και σε κάθε περίπτωση πολύ λιγότερος από τον πόνο που προκαλεί η ίδια η ραγάδα. Κατά την επέμβαση κόβεται ένα μικρό μέρος του σφιγκτήρα, ώστε αυτός να χαλαρώσει. Αν ο χειρουργός το κρίνει απαραίτητο, μπορεί να αφαιρεθεί και η ίδια η ραγάδα, ώστε να επιταχυνθεί η επούλωση. Τα ποσοστά επιτυχίας της επέμβασης αγγίζουν το 100%.

Η κύρια ανησυχία μετά το χειρουργείο είναι η ανάπτυξη ακράτειας. Μια ήπια και παροδική μορφή ακράτειας (κυρίως στα αέρια και τα υγρά) μπορεί να εμφανιστεί (σε ποσοστό μέχρι 35% των ασθενών). Τα συμπτώματα ήπιας ακράτειας συνήθως διαρκούν γι όσο χρόνο κάνει να επουλωθεί η ραγάδα και στη συνέχεια υποχωρούν.

Στο κολοπρωκτολογικό ιατρείο θα μπορέσετε να συζητήσετε με τον ειδικό ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης του δικού σας προβλήματος. Ο γιατρός, αφού σας εξετάσει θα συζητήσει μαζί σας όλες τις σύγχρονες μεθόδους αντιμετώπισης, τα πλεονεκτήματα και τα πιθανά προβλήματα και θα προσπαθήσει να εξατομικεύσει τη θεραπεία στα μέτρα σας.

ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΚΟΛΟΠΡΩΚΤΟΛΟΓΙΚΟ ΙΑΤΡΕΙΟ

Social

κοινοποιήστε αυτό το άρθρο: